Cây cúc tần và các bài thuốc dân gian trị bệnh

Cây cúc tần và các bài thuốc dân gian trị bệnh

Cây cúc tần còn có tên là từ bi, đại bi, đại ngải, lức ấn, hoa mai não, cây co mát (người Thái), băng phiến ngải, cây phặc phà (người Tày). Là một loại cây mọc hoang rất quen thuộc với người dân nông thôn, ít ai biết rằng nó còn là một vị thuốc dân gian có công dụng chữa bệnh cảm mạo, ho, bổ xương khớp, trĩ, sỏi thận,… rất hiệu quả. Các bộ phận của cây bao gồm thân, rễ, lá đều được thu hái lá để làm thuốc. Theo các nhà thực vật học, cây cúc tần có thể sinh trưởng và phát triển quanh năm. Nhưng để thuốc phát huy tác dụng thì nên thu hái vào mùa hè. Dùng vị thuốc này dạng tươi hay khô đều có tác dụng như nhau. Dưới đây là một số bài thuốc dân gian chữa bệnh bằng cúc tần. Nào cùng với norfis.com tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới nhé!

Đặc điểm cây cúc tần

Đặc điểm cây cúc tần
Đặc điểm cây cúc tần

Cây bụi mọc dại, có độ cao trung bình từ 1 – 2m, cành cây mảnh, có lông tơ mỏng, nhẵn. Lá cúc tần mọc so le nhau, gần như không có cuống hoặc rất ngắn, lá có hình elip dài và hẹp, đầu lá nhọn, các mép có khía răng, màu lá xám pha lục. Hoa cúc tần màu tím nhạt, mọc thành chùm, quả nhỏ, có 10 cạnh. Toàn thân cây có lông tơ và có mùi thơm dịu.

Cây cúc tần thường mọc hoang ở các vùng đồng bằng, các đồi núi thấp hoặc làm hàng rào. Theo nghiên cứu của ngành thực vật học, các bộ phận như (lá, cành, rễ) có dược tính cao, khả năng chữa bệnh nên được dùng nhiều làm thuốc.

Cúc tần Việt Nam được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Bắc, chủ yếu ở Ninh Bình, Vĩnh Phúc, Hòa Bình,… thậm chí trồng với quy mô lớn.

Quy trình chế biến dược liệu

Tất cả các bộ phận từ rễ, thân, lá đều thu hái làm thuốc. Theo các nhà thực vật học, cúc tần sinh trưởng và phát triển quanh năm. Tuy nhiên, để làm thuốc có hiệu quả thì nên thu hoạch vào mùa hè.

Sử dụng cây cúc tần ở dạng tươi hay khô đều có tác dụng như nhau. Cách bào chế dược liệu như sau:

  • Dược liệu tươi: Hái lá vào sáng sớm, rửa sạch nhiều lần cho hết bụi bẩn. Lá tươi thường giã nát, dùng để cầm máu, băng bó vết thương, pha với bia uống chữa sỏi thận,… Dược liệu tươi mới hái nên dùng ngay, vẩy nước để giũ độ tươi, tránh để héo.
  • Dược liệu khô: Sau khi thu hoạch, rửa sạch, để ráo nước. Cắt ngắn hoặc để nguyên phơi khô làm thuốc, bảo quản nơi khô ráo, trong túi đóng kín để tránh mối mọt và ẩm mốc. Dược liệu khô để được rất lâu không bị hư hỏng.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây cúc tần

Thấp khớp, đau nhức xương

Dùng rễ cúc tần 15-20g, sắc nước uống. Có thể phối hợp với rễ trinh nữ 20g, rễ bưởi bung 20g, đinh lăng 10g, cam thảo dây 10g, sắc nước uống.

Cảm sốt, nhức đầu, ho, không có mồ hôi

Dùng cúc tần 2 nắm, lá sả 1 nắm, lá chanh 1 nắm, sắc xông và uống nóng, đắp chăn cho ra mồ hôi

Chữa đau mỏi lưng

Chữa đau mỏi lưng
Bài thuốc chữa đau mỏi lưng với lá cúc tần

Lấy lá cúc tần và cành non đem giã nát, thêm ít rượu sao nóng lên, đắp vào nơi đau ở hai bên thận.

Chữa chấn thương, bầm giập

Lấy lá cúc tần giã nát nhuyễn đắp vào chỗ chấn thương sẽ mau lành.

Thấp khớp, đau nhức xương

Rễ cúc tần 15-20g, sắc nước uống. Có thể phối hợp với rễ trinh nữ 20g, rễ bưởi bung 20g, đinh lăng 10g, cam thảo dây 10g, sắc uống. Dùng 5-7 ngày.

Chữa đau đầu do suy nghĩ nhiều, tinh thần căng thẳng

Cúc tần 50g, hoa cúc trắng 50g (xé nhỏ), đu đủ vừa chín tới 100g, óc lợn 100g. Cho cúc tần, hoa cúc trắng, đu đủ vào nồi, thêm 1 lít nước đun sôi. Sau đó cho óc lợn vào đun thêm 20 phút cho nhừ là ăn được. Ăn nóng trước bữa cơm, 2 lần/ngày, ăn liền 1 tuần.

Chữa ho do viêm khí quản

20g cúc tần già rửa sạch, băm nhỏ, 2 nắm gạo, 3g gừng tươi, cắt nhỏ, 50g thịt lợn nạc băm nhuyễn. Tất cả đem nấu cháo chín nhừ. Ăn nóng khi đói, ngày 3 lần, ăn liên tục 3 ngày sẽ đỡ.

Xông hơi tiêu trĩ

Cúc tần, lá lốt, ngải cứu, lá sung với tỷ lệ bằng nhau, 1 củ nghệ vàng. Đem Các loại lá cây rửa sạch hoàn toàn, nấu cùng 1.5 lít nước, sau đó thêm vài lát nghệ vàng vào nấu cùng. Cho nước thuốc vào chậu, chờ cho nguội bớt thì tiến hành xông hơi hậu môn.Xông hậu môn trong 15 phút, đến khi nước còn ấm thì ngâm trực tiếp hậu môn vào chậu nước thêm 10 phút nữa. Mỗi tuần nên xông hơi 2 – 3 lần, nếu bị trĩ nhẹ, búi trĩ sẽ co lên và tiêu biến sau khoảng 2 tháng. Lưu ý, vùng da ở hậu môn rất mỏng và nhiều dây thần kinh nên không được xông khi nước còn quá nóng.

Chữa chứng bí tiểu

Dùng 40g lá cây cúc tần đã phơi khô hoặc nếu không có thể dùng 100g lá tươi. Sau khi rửa sạch, dùng thảo dược nấu thành nước uống. Mỗi ngày có thể uống nước lá thay nước lọc để tăng cường chức năng thận./.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

error: Xin đừng copy em :)