Tìm hiểu về bệnh tai biến mạch máu não ở người cao tuổi

Tìm hiểu về bệnh tai biến mạch máu não ở người cao tuổi

Lão hóa kéo theo sự suy giảm chức năng của các bộ phận trong cơ thể và đây chính là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt căn bệnh nguy hiểm. Bệnh tai biến mạch máu não (hay đột quỵ) là căn bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất ở người cao tuổi. Người cao tuổi bị tai biến mạch máu não được ví như “ngọn nến trước gió”, bởi căn bệnh này có tỷ lệ tử vong vô cùng cao. Nếu may mắn thì họ vân phải chịu những di chứng nặng nề do căn bệnh mang lại. Những nguyên nhân dẫn đến tai biến mạch máu não ở người già là gì, triệu chứng ra sao, có cách nào để phòng bệnh không? Bài viết dưới đây của norfis.com sẽ giải đáp tất cả thắc mắc của bạn về căn bệnh này.

Bệnh tai biến mạch máu não diễn ra như thế nào?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi mạch máu cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng cho phần mô não đó bị tắc nghẽn hay bị vỡ ra. Khi điều này xảy ra thì các tế bào thần kinh trong phần não trên sẽ bị tê liệt, không làm việc được nữa. Do đó, phần cơ thể do chúng điều khiển cũng không còn chức năng như cũ.

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tai biến. Nhưng hay gặp nhất là một động mạch máu bị tắc bởi cục máu đông được gọi là huyết khối. Nó được hình thành trong lòng động mạch. Hoặc các động mạch bị xơ vữa do trong mạch máu bị ứ đọng mỡ và dày lên. Điều này dần dần làm hẹp lòng mạch máu. Nó làm chậm dòng chảy, đến một lúc nào đó tạo thành cục máu đông.

Cục máu đông trôi đi lang thang bị cuốn theo dòng chảy và bị nghẹt lại ở một mạch nào đó của não gọi là thuyên tắc não. Nếu một động mạch trong não bị vỡ ra gây chảy máu gọi xuất huyết não. Xuất huyết não có thể xảy trên bệnh nhân có xơ vữa động mạch và tăng huyết áp hoặc xảy ra sau chấn thương ở đầu hay một túi phình động mạch bẩm sinh bị vỡ.

Nguyên nhân người già bị tai biến mạch máu não

Nguyên nhân người già bị tai biến mạch máu não
Nguyên nhân người già bị tai biến mạch máu não

Người cao tuổi đã được chứng minh là có khả năng bị đột quỵ hơn cả. Đặc biệt là ở độ tuổi từ 50 – 55 trở lên, do các nguyên nhân:

  • Cách sống không khoa học: Cách sống sử dụng rượu bia, nghiện thuốc lá, lười luyện tập,… Tất cả đã làm nguy cơ bị tai biến mạch máu não tăng cao ở người già.
  • Chế độ ăn giàu chất béo, thừa cân và lười vận động vẫn thường liên quan tới nồng độ cholesterol trong máu cao. Nó làm gia tăng cùng bệnh tai biến mạch máu não.
  • Không kiểm tra sức khỏe thường xuyên: Tai biến mạch máu não và những nguy cơ gây bệnh thường tiến triển âm thầm khó nhận biết vì thế với người ít thăm khám sức khoẻ sẽ khó phát hiện sớm và điều trị kịp thời dẫn đến các biến chứng tai biến mạch máu não nguy hiểm.
  • Tăng huyết áp và các bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch, đái tháo đường là những nguy cơ gây tai biến.

Triệu chứng của tai biến mạch máu não

  • Tứ chi tê liệt: Bệnh nhân cảm thấy một bên mặt hoặc tứ chi tê liệt, đau nhức, cơ thể rã rời, miệng chảy nước bọt, hoa mắt chóng mặt,… vài giờ hoặc vài ngày trước đó. Đây là một dạng phản ứng do hệ thống động mạch cảnh không cung cấp đủ máu, não thiếu máu, thiếu oxy.
  • Đột nhiên mặt mũi tối sầm: Hiện tượng này thường diễn ra trong vài giây hoặc vài phút. Sau đó lại hồi phục thị lực bình thường. Điều này chứng tỏ võng mạc mắt bị thiếu máu tạm thời, khả năng lưu thông của mạch máu não bị thu hẹp nghiêm trọng.
  • Người bệnh có hiện tượng hoa mắt chóng mặt, buồn nôn. Có lúc còn cảm thấy quay cuồng rồi đột ngột bị ngã bất tỉnh. Nguyên nhân là do động mạch không cung cấp máu cho não đủ gây ảnh hưởng đến tiểu não và các tổ chức thần kinh liên quan.
  • Đau đầu chóng mặt: Nếu người bệnh có tiền sử tăng huyết áp thì khi xuất huyết não, sự giao động của huyết áp sẽ tăng cao và gây ra đau đầu, chóng mặt, thậm chí kèm theo buồn nôn, trong người cảm thấy khó chịu,… Rất có thể đã xảy ra hiện tượng xuất huyết não.
  • Ngáp nhiều: Người cao tuổi thường bị xơ cứng động mạch não. Vì vậy, các mạch máu bị thu hẹp làm cho việc lưu thông máu chậm lại. Gây thiếu máu, thiếu oxy cho tổ chức não. Chức năng của não bị ảnh hưởng gây hiện tượng ngáp. Nếu trong một vài ngày, người cao tuổi có hiện tượng ngáp nhiều liên tục chứng tỏ não bị thiếu máu và có thể xảy ra tai biến cần cảnh giác.

Đối tượng dễ bị tai biến mạch máu não

Số người tai biến mạch máu não thường gặp ở nước ta ở là độ tuổi ngoài 50. Tỷ lệ nam mắc cao hơn nữ khoảng 3 lần. Có tới 80% bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp (trong khi đó hơn 2/3 bệnh nhân tăng huyết áp không tự biết mình mắc bệnh và khi đã phát hiện tăng huyết áp rồi thì cũng có tới gần 1/2 không được điều trị, trong số được điều trị thì số được chữa đúng cách chỉ non 1/4), tiếp đó là những người bệnh tim, tiểu đường,…

Thời gian xảy ra tai biến thường từ 1 giờ sáng đến 12 giờ trưa. Bệnh có nguy cơ tăng cao về mùa đông khi thời tiết thay đổi đột ngột. Ngoài triệu chứng thường gặp như đã nói ở trên, người bệnh có thể có những triệu chứng như: đau đầu vùng chẩm – gáy, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn cảm giác, mất ý thức, rối loạn tâm thần,…

Di chứng của bệnh tai biến mạch máu não ở người già

Di chứng của bệnh tai biến mạch máu não ở người già
Di chứng của bệnh tai biến mạch máu não ở người già
  • Tai biến mạch máu não ở người già gây rối loạn chức năng ngôn ngữ. Từ đó dẫn đến không nói được, nói lắp, nói ngọng, khó giao tiếp. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người bệnh kể cả khi họ không gặp các di chứng khác.
  • Liệt: Người bệnh thường có thể bị liệt nửa người; hoặc liệt bộ phận như tay, chân, mặt sau khi bị đột quỵ. Cũng do không thể vận động, phải nằm một chỗ mà nhiều biến chứng gây nhiễm trùng nguy hiểm có thể xảy đến như: viêm phổi, loét, co cứng cơ, viêm đường tiết niệu,… Mặt khác, trường hợp bị liệt phần mặt có thể khiến người bệnh bị méo miệng. Điều này khiến họ khó khăn trong việc giao tiếp cũng như nuốt, ăn thức ăn.
  • Di chứng về nhận thức: Do các tế bào não ngưng hoạt động. Vì vậy, nó sẽ gây ra sự suy giảm về trí tuệ, ý thức, trí nhớ của người bệnh. Nó khiến họ nhanh quên, đầu óc không tỉnh táo, giảm khả năng hiểu,… do các chức năng quan trọng của não bộ có thể đã bị tê liệt.
  • Ở người già, di chứng hậu tai biến thường gặp thêm là Hội chứng Parkinson: khó khăn trong cử động và di chuyển, các vấn đề chức năng thần kinh, ngôn ngữ, tư duy, trí nhớ kém rất dễ dàng gây ra hội chứng này.

Điều trị tai biến mạch máu não như thế nào?

Tai biến mạch máu não xảy đến rất đột ngột, bệnh nhân không cảm thấy đau đớn gì. Thế nên, bệnh nhân đôi khi không gọi được người trợ giúp. Chính vì thế, họ sẽ dễ mất đi quãng thời gian quý giá là thời gian chúng ta có thể cứu được bộ não (còn gọi giờ vàng) trong 3 giờ đầu bị bệnh.

Khi bị tai biến mà phát hiện muộn, cho dù điều trị tích cực cũng dễ để lại di chứng nặng nề. Do đó, phát hiện và điều trị tích cực các nguyên nhân gây tai biến là quan trọng như: điều trị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tránh căng thẳng thần kinh, làm việc nghỉ ngơi hợp lý, tập luyện đều đặn vừa với sức mình, không uống nhiều bia rượu,… Khi có các triệu chứng đau đầu, chóng mặt, khó ở, mệt không rõ nguyên nhân,… Cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Phòng bệnh tai biến mạch máu não cho người cao tuổi

  • Kiểm soát cholesterol trong máu: Những người trên 45 tuổi cần được kiểm tra lipid máu định kỳ 6 – 12 tháng/lần; bao gồm cholesterol toàn phần, LDL-C, triglycerid và HDL-C. Mục tiêu là LDL-C dưới 2,6 mmol/l (100mg/dl); triglycerid dưới 2,3 mmol/l (200 mg/dl) và HDL-C bằng hoặc trên 1,0mmol/l (40mg/dl).
  • Người cao tuổi nên tăng cường vận động. Tham gia các hoạt động thể dục, thể thao phù hợp, vừa sức như: tập dưỡng sinh, yoga, đi bộ,…
  • Không lạm dụng các chất kích thích (thuốc lá, rượu bia,…).
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ, điều trị các bệnh lý đi kèm.
  • Không ăn nhiều mỡ, chất ngọt, tinh bột, hạn chế muối. Nên ăn nhiều rau, củ, quả, bổ sung vitamin,… để kiểm soát tốt trị số huyết áp dưới 140/90mmHg.
  • Cần kiểm soát cân nặng, đường huyết, tránh tăng cân, béo phì.
  • Tránh stress, xúc động hay chấn thương tâm lý,…
  • Đi ngủ đúng giờ, tránh thức khuya quá, duy trì giấc ngủ 7 tiếng/ngày.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

error: Xin đừng copy em :)